De Vlaardinger https://devlaardinger.nl/portals/0/afbeeldingen/logo-V.png

Is er werkelijk no alternative voor toenemende sociale ongelijkheid?

Kapitaal en ideologie - Thomas Piketty

Kapitaal en ideologie - Thomas Piketty

"Een uitgelezen kans"

In zijn boek Kapitaal en ideologie onderzoekt de Franse econoom Thomas Piketty de ideeën die eeuwenlang ten grondslag lagen aan sociale ongelijkheid en die het leven van de mensheid hebben bepaald: ideologische stromingen die hebben geleid tot slavernij, kolonialisme, communisme en hyperkapitalisme. Hoe kunnen we breken met de voedingsbodem voor de huidige nationalistische en identiteitspolitiek? Volgens Piketty is er een alternatief: internationaal participatief socialisme: een ideologie van gelijkheid, maatschappelijk eigendom, toegankelijk onderwijs en het delen van kennis en macht.

Met Kapitaal en ideologie heeft Piketty een economische, sociale, intellectuele en politieke geschiedenis geschreven over de manieren waarop systemen sociale ongelijkheid rechtvaardigden en structureerden. Hij behandelt niet alleen de westerse, maar ook de niet-westerse wereld. Deze geschiedenis begint bij de vroegmoderne driestandensamenlevingen en loopt door tot aan de hedendaagse postkoloniale en hyperkapitalistische samenlevingen.

Ongelijkheid is volgens Piketty een politieke keuze, geen natuurwet. Zijn onderzoeksvraag is hoe  ideologieën die waren gestoeld op ongelijkheid, zich ontwikkelden. Daartoe heeft hij diepgaand onderzoek verricht door analyse van historische, juridische en fiscale bronnen, nieuwe bronnen over de koloniale geschiedenis, maar ook van bronnen van sociologische, economische en politicologische aard. Ook heeft hij enkele romans aangehaald die een beeld geven van de ongelijkheid in de 19e eeuw. Piketty begint zijn boek met een uitvoerige inleiding, waarin hij zijn onderzoeksmethoden en werkwijzen beargumenteert, uitkomsten onderbouwt en de soorten bronnen verantwoordt.

Sociale ongelijkheid heeft altijd al bestaan. Denk daarbij aan de vroegere standensamenlevingen, slavenstaten, koloniën, de hedendaagse postkoloniale en hyperkapitalistische samenlevingen over de hele wereld. Sociale opstanden aan het eind van de 19e eeuw zetten een beweging in gang richting democratisch socialisme. De forse vermindering van ongelijkheid halverwege de 20ste eeuw is mogelijk gemaakt door de totstandkoming van de verzorgingsstaat, die steunde op radicale vernieuwingen. De conservatieve revolutie van de jaren 1980-1990 – die leidde tot de neoliberale ideologie – en de val van het communisme zijn er medeverantwoordelijk voor dat de wereld een nieuwe fase van sociale ongelijkheid is ingegaan. De sociaaldemocratische partijen bleken niet in staat om hun programma’s te vernieuwen, waardoor het neoliberalisme hoogtij viert. Dit alles leidt tot een nog steeds toenemende trend van sociale ongelijkheid.

Margaret Thatcher riep destijds “There is no alternative!”, maar volgens Piketty is er wel degelijk een alternatief om weerstand te bieden tegen het huidige systeem, dat ongelijkheid en onrechtvaardigheid in stand houdt. In dit alternatief – sociaal federalisme of internationaal participatief socialisme – staan streven naar gelijkheid, maatschappelijk eigendom, toegankelijk onderwijs en het delen van kennis en macht centraal. Piketty licht dit concept uitvoerig toe. Hij beschrijft mogelijkheden voor experimenten en hoe deze georganiseerd zouden kunnen worden. Hij lanceert radicale, misschien zelfs utopische ideeën, maar… zonder radicale ideeën verandert er nooit iets.

Piketty schrijft veel lange zinnen, regelmatig met tangconstructies. Dat komt de leesbaarheid helaas niet ten goede. Hij vervalt jammer genoeg ook vaak in herhaling door een uitgebreide aan- en afkondiging van zijn thema’s en doordat hij zijn kernboodschappen meerdere keren weergeeft. Een goede redacteur had dit wellicht kunnen voorkomen. Desondanks helpt dit veelomvattende, zeer omvangrijke boek lezers hun eigen ideeën en denkbeelden over ongelijkheid en sociale rechtvaardigheid aan te scherpen.


Thomas Piketty (1971) is een Frans econoom. Hij is gespecialiseerd in het thema economische ongelijkheid vanuit een historisch en statistisch perspectief. Hij kreeg internationale bekendheid na de publicatie van Le Capital au XXIe siècle in 2013 (in 2014 in het Nederlands vertaald als Kapitaal in de 21e eeuw). Dat boek werd een bestseller, wat uitzonderlijk is voor een economisch boek.
Piketty is tevens columnist voor
Libération en schrijft soms opiniestukken voor de progressieve krant Le Monde. Hij is in korte tijd uitgegroeid tot een symbool in de strijd tegen economische ongelijkheid en heeft daardoor zelfs de status van rockster-econoom gekregen.

Kapitaal en ideologie is in februari 2020 verschenen bij uitgeverij De Geus. Het boek telt 1122 pagina’s en kost € 49,99 (hardcover). ISBN: 9789044543179. Het is als e-book (1203 pagina’s) te koop voor € 24,99. ISBN: 9789044543186Vertaling: Ilse Barendregt, Marianne Gaasbeek, Reintje Ghoos, Alexander van Kesteren, Jan Pieter van der Sterre en Nele Ysebart.


Alle boekrecensies zijn ook terug te vinden op: www.vlaardingenleest.nl

 


 

beoordelingen:

  1  haring - aantrekkelijk als bedorven haring
  2  haringen - in uitverkoop de moeite waard
  3  haringen - veelbelovende vangst
  4  haringen - goede kwaliteit, stevige aanrader
  5  haringen - behoort tot het beste van dit jaar

waardering: 

 

2 commentaar(en) op artikel "Kapitaal en ideologie - Thomas Piketty"

De recentie is goed geschreven. Deze geeft duidelijk aan hoe Piketty zijn zienswijze is en wat hij belangrijk vindt. In deze tijden krijgt het thema gelijkheid versus ongelijkheid een extra lading.

Door: André Tanis Op:

De recensie is zeker goed geschreven. Alleen recensie is niet goed geschreven!

Door: Gerard van Os Op:

Laat een reactie achter

Door het invullen en verzenden van dit formulier, wordt je naam, e-mailadres, IP-adres en inhoud van je reactie bewaard in de database van ons content management system voor deze website. Alleen je naam en de inhoud van je reactie zijn zichtbaar voor de lezers van de website. De redactie/beheerder van deze website kan je per e-mail naar het door jou opgegeven e-mailadres door middel van een persoonlijk bericht een reactie geven.
Reactie toevoegen

Theme picker

Meest gelezen:

Theme picker