De Vlaardinger https://devlaardinger.nl/portals/0/afbeeldingen/logo-V.png

Geschiedenis van het graafschap Holland 1100-1300

De dageraad van Holland - Henk ’t Jong

De dageraad van Holland - Henk ’t Jong

"Een uitgelezen kans"

Historicus Henk ’t Jong beschrijft in zijn boek De dageraad van Holland de geschiedenis van het graafschap Holland (en Zeeland) aan de hand van levensbeschrijvingen van de negen graven tussen 1100 en 1300. Hij besteedt veel aandacht aan hun familie en de in- en externe politiek ten opzichte van hun buren en Europese vorsten. Hij plaatst deze geschiedenis tegen de achtergrond van de grote ontginning van het platteland en de groei van de steden.

De auteur beschrijft in dertien hoofdstukken de feitelijke geschiedenis van het graafschap Holland van 1100-1300. Na twee inleidende hoofdstukken wijdt de auteur aan elke graaf een hoofdstuk. De meeste graven zijn bij veel Nederlanders niet of nauwelijks bekend, alleen Floris V heeft een plek in de historische canon gekregen. Deze beschrijvingen worden af en toe onderbroken door tekstkaders in een ander lettertype. Deze kaders geven extra informatie over de context.

Wat nu Nederland is, maakt in de twaalfde en dertiende eeuw deel uit van het Duitse Rijk, een lappendeken van vele vorstendommen. Het gebied bestaat uit het graafschap Holland (en Zeeland),  het bisdom Sticht (Utrecht), het graafschap Gelre en het hertogdom Brabant. Door droogleggingen en groei van de aanwezige steden – waaronder Vlaardingen – verovert het graafschap Holland een steeds machtiger positie.

Een belangrijk aspect van de politiek uit die tijd is het huwelijk. Huwelijken worden niet uit liefde gesloten, maar ten behoeve van geografische belangen, onderlinge verstandhouding met edelen in het eigen graafschap en met andere vorstendommen. De huwelijkspartners zijn vaak erg jong. Uit opvolgingsoverwegingen is er zelfs een huwelijksverdrag gesloten tussen de eenjarige baby Jan van Holland, zoon van graaf Floris V, en de driejarige dochter van de Engelse koning Edward I, Elisabeth.

’t Jong maakt voor zijn beschrijvingen uitsluitend gebruik van betrouwbare bronnen. Dat zijn originele stukken die –  bij voorkeur uit de eerste hand – iets zeggen over wat er toen gebeurde: oorkonden en brieven. Daarnaast maakt hij gebruik van achteraf beschreven officiële verslagen van gebeurtenissen: annalen en kronieken. Veel van deze oude bronnen zijn – voor zover nog aanwezig – verzameld en in bronnenpublicaties opgenomen. Uit deze primaire bronnen heeft ’t Jong veel nieuwe dingen ontdekt. Bijvoorbeeld over de moord op graaf Floris V. “Over hem wordt echter alleen maar verteld dat ‘zijn’ edelen in opstand kwamen en hem vermoordden,” schrijft ’t Jong. Zijn bronnen laten echter zien dat factoren als logistiek van oorlog, overstromingen en de alom aanwezige kerk veel invloed hadden op gebeurtenissen.

Het boek is prettig geschreven. Achterin het boek zijn overzichten opgenomen van bisschoppen van Utrecht, graven van Gelre, Vlaanderen en Holland, hertogen van Brabant, koningen en keizers van het Duitse Rijk en pausen van Rome in de periode van 1100-1300. Ook bevat het boek een notenapparaat, een uitgebreid register, door de auteur zelf gemaakte kaarten en plattegronden van steden en een uitvoerige bronnen- en literatuurlijst. De primaire-bronnenpublicaties zijn alfabetisch op naam van de samenstellers gerangschikt in plaats van op titel. Jammer, want het zoeken wordt daardoor lastiger. Naast de zwart-witillustraties door het boek heen, is in het midden van het boek een katern met kleurenafbeeldingen opgenomen. Alle illustraties zijn afkomstig uit de tijd zelf in plaats van uit latere eeuwen, zoals in andere historische publicaties vaak voorkomt.
Een stevige aanrader voor historisch geïnteresseerden en lezers uit Noord- en Zuid-Holland en Zeeland.


Henk ’t Jong (Sliedrecht, 1948) is historicus en heraldicus, maar tevens grafisch vormgever, illustrator, striptekenaar en heraldisch ontwerper. Hij studeerde in 1968 cum laude af aan de Academie van Beeldende Kunsten te Rotterdam. In 2009 studeerde ’t Jong aan de Universiteit van Leiden af als MA Middeleeuwse Geschiedenis. Hij is gespecialiseerd in middeleeuwse nederzettingsgeschiedenis. Op zijn weblog Apud Thuredrech.nl schrijft hij over de vroege (en latere) geschiedenis van Dordrecht en omstreken.

De dageraad van Holland is in oktober 2018 verschenen bij Uitgeverij Omniboek. Het boek heeft 395 pagina’s en kost € 25,00. ISBN: 9789020534863. Het is als e-book te koop voor € 9,99. ISBN: 9789020534870.
 

Alle boekrecensies zijn ook terug te vinden op: www.vlaardingenleest.nl

 

beoordelingen:

  1  haring - aantrekkelijk als bedorven haring
  2  haringen - in uitverkoop de moeite waard
  3  haringen - veelbelovende vangst
  4  haringen - goede kwaliteit, stevige aanrader
  5  haringen - behoort tot het beste van dit jaar

waardering:     



 

Laat een reactie achter

Naam:
E-mailadres:
Reactie:
Reactie toevoegen

Meest gelezen: