De Vlaardinger https://devlaardinger.nl/portals/0/afbeeldingen/logo-V.png

Megaproject over de Jodenvervolging in Nederland

Jodenvervolging in Nederland 1940-1945 – Loe de Jong

Jodenvervolging in Nederland 1940-1945 – Loe de Jong

Boekbespreking door Wies Groeneveld

Het tweedelige omvangrijke boek Jodenvervolging in Nederland 1940-1945 van Loe de Jong bevat integraal alle passages over de Jodenvervolging, die oorspronkelijk verspreid voorkwamen in het veertiendelige standaardwerk Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog. Deze passages zijn door de redacteuren voorzien van een context en van verbindende teksten, om tot een begrijpelijk geheel te komen.

Jodenvervolging in Nederland 1940-1945 is de grootste studie die aan de Jodenvervolging is gewijd. Vijfentwintig jaar na verschijning van het laatste deel van Het Koninkrijk zijn sommige inzichten van Loe de Jong niet meer up-to-date, maar zijn werk is in veel opzichten vernieuwend, origineel en nog altijd actueel. De Jong maakte volop gebruik van getuigenissen en andere egodocumenten, iets dat in die tijd niet gebruikelijk was.

Sinds het onderzoek van De Jong zijn veel nieuwe studies verschenen met nieuwe inzichten en nieuwe benaderingen van geschiedschrijving. De drie redacteuren hebben elk een inleiding geschreven met context en achtergronden om dit boek begrijpelijk te maken voor de huidige generaties. Deze inleidingen laten zien welke plaats het werk van De Jong inneemt in de nationale en internationale geschiedschrijving van de (Europese) Jodenvervolgingen. Op deze wijze ontstaat een integraal beeld van De Jongs analyse van de Jodenvervolging in Nederland.

De Jodenvervolging had tot doel de Joodse bevolking volgens de Endlösung der Judenfrage uit te roeien. Het streven van de Duitse bezetter was erop gericht om de Nederlandse Joden door een geheel van administratieve, 'geruisloze' maatregelen in een totaal maatschappelijk isolement te dringen. Vervolgens werden ze van hun bestaansmiddelen en bezit beroofd en tenslotte via razzia’s gedeporteerd naar concentratiekampen om te worden uitgeroeid. Eerst naar Nederlandse kampen en vandaaruit naar Duitse kampen met mensonterende levensomstandigheden, waaronder de beruchte vernietigingskampen Auschwitz-Birkenau en Sobibor.

Het regime in de Duitse concentratiekampen maakte de volgende drie fasen door: de eerste fase (vanaf 1933 tot eind 1942) met een volstrekt meedogenloos kampregime dat erop was gericht om een groot deel van de gevangenen ten gronde te richten. In de tweede fase (van eind 1942 tot eind 1944) verloor het kampregime iets van zijn meedogenloosheid. De derde fase (van eind 1944 tot de capitulatie van Duitsland) is de fase van de evacuatietransporten, waarin grote groepen gevangenen van het ene naar het andere kamp werden getransporteerd of te voet voortgedreven en waarin de tot barstens toe gevulde kampen levensverwoestende epidemieën uitbraken.

Volgens De Jong was de Tweede Wereldoorlog niet alleen een machtsstrijd maar vooral een strijd tegen de nationaalsocialistische ideologie en tegen het daaruit voortvloeiende systeem. De concentratie- en vernietigingskampen waren geen toevallig nevenproduct van het Derde Rijk, maar vormden er een wezenlijk onderdeel van:
het rationele product van een destructie-industrie. Met als onvoorstelbaar resultaat: ongeveer zes miljoen Joden die in de vernietigingskampen of door de kogel werden vermoord, of door ziektes en ondervoeding het leven lieten.

De Jong hanteert een beeldende, maar breedsprakige schrijfstijl. Je moet de vele lange zinnen met de nodige tangconstructies vaak opnieuw lezen, om duidelijk te krijgen waar het precies om draait. Geschikt voor lezers wier (over-) grootouders of ouders de Shoah direct of indirect hebben meegemaakt en andere historisch geïnteresseerden.

Loe de Jong (Amsterdam, 1914-2005) was historicus en journalist. Vanaf oktober 1945 tot mei 1979 was hij directeur van het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie (RIOD). Hij werd bij het grote publiek vooral bekend door zijn medewerking aan de tv-serie De bezetting (1960-1965) en het veertiendelige standaardwerk Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog (1969-1994) dat – op het laatste deel na – van zijn hand is.

Jodenvervolging in Nederland 1940-1945 is verschenen bij Uitgeverij Verbum in twee delen. De boeken hebben samen 2746 pagina’s – inclusief afbeeldingen, voetnoten en personenregister – en kosten € 49,50 per set. ISBN: 9789074274869.
Het is ook als set e-books te koop voor € 17,95 per set.



Alle boekrecensies zijn terug te vinden op: www.vlaardingenleest.nl

 

Laat een reactie achter

Naam:
E-mailadres:
Reactie:
Reactie toevoegen

Meest gelezen: