De Vlaardinger https://devlaardinger.nl/portals/0/afbeeldingen/logo-V.png

Apud Thuredrech Geschiedenis bij, in en rond Dordrecht

Dordrecht is net Vlaardingen!

Dordrecht is net Vlaardingen!
In deze drie regels staan niet minder dan vier fouten. Dat zijn de volgende:

De vermelding uit 1049 staat niet in een oorkonde.
Dirk IV was geen graaf van Holland.
Hij werd niet vermoord.
De vermelding is geen vervalsing.

Het is niet ongewoon dat op het internet gesold wordt met historische gegevens. Vooral als ze uit de wat minder bronnenrijke middeleeuwen dateren. Inmiddels zijn de correcte gegevens al vele jaren bekend bij historici en bij de meer geïnteresseerde burger, maar blijken ze niet echt breed doorgedrongen bij het gemiddelde publiek. Dat bleek me ook weer toen ik voor de cursus Dordtologie het ontstaan en de groei van Dordrecht behandelde. De voorkennis over dat onderwerp was minimaal. En dat gold zeker ook voor die over de middeleeuwen in het algemeen. Er waren zelfs mensen die niet wisten wat graven waren. Eigenlijk schokte me dat nogal en ik vroeg me af of daar wat aan te doen was.

Ik ben al bijna 25 jaar bezig voorlichting te geven over alles dat met de middeleeuwen te maken heeft, de laatste 20 jaar via ons historisch adviesbureau tScapreel, maar hoewel veel mensen daar gebruik van hebben gemaakt, vrees ik dat er nog een grote groep is die bijgepraat zou moeten worden. En zeker als het over Dordrecht gaat. De cursus Dordtologie bereikt elk jaar zo’n 70-80 mensen en is nu bijna 8 jaar bezig. Hij zal zo’n kleine 600 mensen bereikt hebben. Op een bevolking van bijna 120.000 zielen is dat natuurlijk niks. Andere steden hebben ook soortgelijke cursussen en er wordt natuurlijk via historische verenigingen en musea eveneens de nodige historische informatie verspreid. Maar ik heb het idee dat het niet erg opschiet.

Vandaar dat ik heb gegrepen naar het middel van de historische blog. In eerste instantie voor Dordtenaren en oud-Dordtenaren, maar ook voor mensen uit de omgeving die geïnteresseerd zijn in het vroege verleden van hun regio en de centrale stad daarin. Maar ik hoop ook andere bezoekers te trekken die belangstelling hebben voor wat er te weten valt over middeleeuwse regionale geschiedenis en hoe we die kennen.

Voor het geval u nog wilt weten hoe het wel zat met dat ontstaan van Dordrecht:

1. De vermelding staat in de Annalen van Egmond, een kroniek die in de gelijknamige abdij bij het
    gelijknamige dorp werd bijgehouden.
2. Dirk, die eigenlijk Theoderik heette, was graaf van Westfrisia. De naam Holland voor dit gewest
    komt pas rond 1075-80 op.
3. De graaf sneuvelde in gevechten tegen een leger van de bisschoppen van Utrecht, Luik en Metz. Het
    verhaal over de moord is een late legende.
4. Het boek met de Annalen van Egmond bestaat nog steeds en geleerden hebben geconcludeerd dat
    het betreffende stuk over 1049 rond 1120 is geschreven door een anonieme monnik. Er is een latere
    vermelding over Dordrecht die uit 1064 zou dateren, maar die is inderdaad als vervalsing
    ontmaskerd. Men is er lang van uitgegaan dat die vervalsing rond 1120 is geschreven, maar in 1997
    is geconcludeerd dat het ca 1145 moet zijn geweest. Hier zijn dus wat zaken door elkaar gehaald en
    is verouderde informatie gebruikt.

In volgende blogs zal ik systematisch, maar hopelijk begrijpelijk, vertellen over de achtergronden, bronnen, feiten en aannames die over het het ontstaan en de bloei van Dordrecht te vinden zijn. Ik wens mijn lezers daarmee veel plezier.

***

Reactie Harm-Jan Luth (Archivaris Vlaardingen)

Prima: feiten en nog eens feiten, waarbij het ‘quod non est in actis, non est in mundo’ leidend is.
Dit blog is een voortreffelijk initiatief dat ook in Vlaardingen op de voet gevolgd wordt, ook al omdat er heel wat links tussen beide steden zijn.

Niet alleen woonde ik eerst 24 jaar lang in Dordrecht en nu in Vlaardingen, wat belangrijker is (om niet meer te noemen), in chronologische volgorde:

1. Eeuwenlang is door chroniqueurs en anderen beweerd dat de slag waarin Dirk III zijn leenheer en
    oom, de Duitse keizer in 1018 versloeg, bij Dordt plaatsvond. Nog in de jaren ’50 van de vorige
    eeuw leverde dat een heuse Dirk III-standbeeldenstrijd tussen Vlaardingen en Dordrecht op.
    Inmiddels zijn we het er gelukkig allemaal wel over eens dat een en ander toen toch echt bij
    Vlaardingen gebeurde en dat het millenniumfeest over twee jaar terecht in de oude haringstad
    gevierd wordt.
2. Omdat het oorspronkelijke charter met de in 1273 door Floris V aan Vlaardingen verleende
    stadsrechten er bijna 300 jaar later beroerd aan toe was, zijn de Dordtse vroede vaderen in 1560 zo
    vriendelijk geweest hun Vlaardingse collega’s van een vidimus (‘wij hebben gezien’) van deze
    verlening – en van latere uitbreidingen ervan – te voorzien.
3. Bij het – midden in het 12-jarig bestand – in 1616 in Vlaardingen georganiseerde landjuweel, waren
    ook de Dordtse rederijkers present. Een prachtig geschilderd paneel van hun intocht in Vlaardingen
    is te bekijken in het Dordrechts Museum. aan de andere kant hangt het blazoen van de Dordtse
    ‘Fonteynisten’ in de trouwzaal van het Vlaardingse stadhuis aan de Markt
    http://www.geschiedenisvanvlaardingen.nl/verhalen/gebeurtenissen/4873).
4. De fameuze Dordtse collectioneur Simon van Gijn (1836-1922) zag in Vlaardingen het levenslicht.
    Uit zijn prachtige verzameling topografische prenten en tekeningen, schonk hij in 1911 75 werken
    aan zijn geboortestad. Zij vormden en vormen de basis van de Topografisch-historische Atlas
    (THA) van het Vlaardingse Stadsarchief die inmiddels zo’n 40.000 afbeeldingen telt.
5. De Vlaardingse huzaar Adrianus Dirk van der Kuijl (1919-1940), die op 12 mei 1940 door de
    Duitsers op de Weeskinderendijk werd doodgeschoten, ligt begraven op de erebegraafplaats van de
    Essenhof in Dordrecht (http://www.geschiedenisvanvlaardingen.nl/verhalen/archivalia/foto-
    oorlogsgraf-adrianus-van-der-kuijl
).
6. De in Dordrecht geboren Leendert Keesmaat (1911-1941) was één van de 15 ter dood veroordeelde
    en op de Waalsdorpervlakte doodgeschoten leden van de in Vlaardingen opgerichte eerste
    Nederlandse verzetsgroep ‘De Geuzen’ die ieder jaar op 13 maart onder het zingen van psalm 43,
    bij de uitreiking van de Geuzenpenning in Vlaardingen herdacht wordt.

Laat een reactie achter

Naam:
E-mailadres:
Reactie:
Reactie toevoegen

Meest gelezen: