De Vlaardinger https://devlaardinger.nl/portals/0/afbeeldingen/logo-V.png

Nieuwe prent aan stads firmament

Vlaardingen in 1018 en Holland in de ochtendnevel

Vlaardingen in 1018 en Holland in de ochtendnevel

De gemeente Vlaardingen heeft een nieuwe kijk op hoe de nederzetting Flardinga, het vroegere Vlaardingen, er in 1018 uitzag. Daarom heeft illustrator Ulco Glimmerveen in opdracht van de gemeente een nieuwe vogelvluchtprent gemaakt van Vlaardingen rond 1018.

Tien jaar terug maakte Ulco Glimmerveen ook een prent over Vlaardingen rond 1018. Wie ‘zoek de verschillen’ doet, ziet de veranderingen. Stadsarcheoloog Tim de Ridder vertelt: “De kreek de Vlaarding, die vanaf de grote rivier landinwaarts stroomde, lag westelijker dan we dachten. De Vlaarding stroomde direct onder de oostelijke huizenrij van de huidige Hoogstraat. Op de prent zien we daarom in 1018 slechts een enkele huizenrij op die plek staan, met direct ernaast de haven met schepen.”
Een ander verschil met de eerdere prent is dat de kerkheuvel helemaal omringd is door water. Vermoedelijk lag hier een ringwalburcht en was dit de burcht van graaf Dirk III. Binnen de burcht liggen westelijk enkele grafelijke gebouwen en oostelijk staat een uitkijktoren van waaruit graaf Dirk III zicht had op de omgeving. Achter de nederzetting Flardinga ligt niet meer een grafelijk hof met een gracht. Eerder dachten archeologen dat dit hof er rond 1018 lag, maar archeologisch onderzoek toont geen resten uit die tijd aan. Het huis van graaf Dirk III ligt nu binnen de ringwalburcht. Verder weg op de prent liggen de velden met bloeiend lijnzaad, die een blauwe zweem laten zien.

Symboliek
In de prent zit ook symboliek verstopt. Bovenaan zien we bossen in de ochtendnevel. We kijken hier naar het ongerepte landschap in het noorden. Daar ligt Holland aan de horizon. In 1018 nog in de ochtendnevel, maar weldra gaat het landschap op de schop en ontstaat het Hollandse landschap met de akkers, dijken, sloten en molens, dat vandaag zo wereldberoemd is. Bovenaan aan de prent zien we twee ooievaars vliegen. Ze kondigen de geboorte van Holland aan. En ze wijzen ook richting Den Haag, de plaats die een ooievaar in hun wapenschild heeft staan. Rond 1018 lag een van de belangrijkste grafelijke zetels in Vlaardingen. Maar na enkele eeuwen stichten de graven een nieuwe grafelijke zetel in Den Haag. Daar ligt nog altijd in het Binnenhof onze regeringszetel.

Onderzoeken in het stadshart
De nieuwe inzichten zijn vooral verkregen door archeologische grondboringen in het stadshart en in de Grote Kerk. De nieuwe inzichten zijn gepubliceerd in het Historisch Jaarboek 2018 van de Historische Vereniging Vlaardingen. Meer onderbouwing van de nieuwe prent is binnenkort te lezen in het boek ‘Slag bij Vlaardingen, 1018’ dat onder redactie van Kees Nieuwenhuijsen is samengesteld en op 12 mei uitkomt. Nieuwsgierigen kunnen de prent nu al zien op de tentoonstelling Boer en Burcht in Museum Vlaardingen. Is het laatste woord over de nederzetting Flardinga nu gezegd? Nee, want er zijn nog veel open eindjes. Zo weten we nog niet zeker of de kerkheuvel ook aan de west- en de zuidzijde geheel was omgracht. Archeologen gaan waarschijnlijk dit jaar nog klein booronderzoek doen in en rond de kerkheuvel. De zoektocht naar de burcht van Dirk III is nog lang niet klaar.

Nederzetting Flardinga
Flardinga is 1000 jaar geleden een nederzetting aan de westelijke grens van het Duitse Rijk. De nederzetting trekt de aandacht van de heersende graven en begin elfde eeuw laat graaf Dirk III hier een burcht bouwen. Handelsschepen op weg van en naar Tiel passeren het dorp en meren op hun doortocht ook aan. In Flardinga strijken ook mensen neer die oorspronkelijk uit bijvoorbeeld Engeland, Bretagne en Scandinavië komen. Het westen van Nederland is dan nog vooral veenmoeras. Graaf Dirk III en zijn opvolgers maken de wildernis geschikt voor landbouw.

Slag bij Vlaardingen
Dit jaar herdenkt en viert Vlaardingen het 1000-jarige jubileum van de Slag bij Vlaardingen. Op 29 juli 1018 vaart een keizerlijke vloot met soldaten naar de nederzetting Flardinga om de opstandige graaf Dirk III tot de orde te roepen. Bij het dorp aan de rivier vechten Dirk en zijn manschappen zij aan zij met Vlaardingse boeren. De Vlaardingers winnen de veldslag, wat een bloeiperiode heeft ingeluid van het graafschap dat rond 1100 Holland gaat heten.

Laat een reactie achter

Naam:
E-mailadres:
Reactie:
Reactie toevoegen

Meest gelezen: