De Vlaardinger https://devlaardinger.nl/portals/0/afbeeldingen/logo-V.png

Interview met Karin de Roos

Dubio, het boek

Dubio, het boek

Ze heeft het razend druk. Karin de Roos, auteur van het boek Dubio. Lezingen, signeersessies, interviews. Ze debuteert met deze roman, en wat voor een. Meteen maar een stevig onderwerp: De Slag bij Vlaardingen in 1018. De haringstad is er vol van en dat vraagt ook hier om een lezing. Dinsdagavond 15 mei vertelde de auteur over het ontstaan van deze roman en hoe de vork in de middeleeuwse steel zit. Vragen en antwoorden in de Centrale Bibliotheek van Vlaardingen.

Hoe ontstond vier jaar geleden het idee voor DUBIO?
Ik liep al lang met een verhaal in mijn hoofd dat zich in verleden en heden zou afspelen. Ik wilde iets rond de tijd van Karel de Grote schrijven. Tijdens het avondeten met mijn gezin vertelde ik daarover. Al pratende weg veranderde het idee in een plot. Toen het kwartje viel, ben ik van tafel gesprongen en alles op papier gaan zetten. Van dat plot ben ik nauwelijks afgeweken in de vier jaar die volgden. Ik heb het alleen van een rijke hoeveelheid details voorzien, het verhaal van de slag bij Vlaardingen ermee verweven en de personages van vlees en bloed gemaakt.

 Waar (en hoe) begin je met zoeken naar historisch feitenmateriaal?
Ik heb historische en kunstwetenschappen gestudeerd, dus ik had al een flinke basiskennis van de middeleeuwen en (mentaliteits)geschiedenis. De eerste twee jaar werkte ik aan de uitwerking van mijn universele verhaal. Ondertussen las ik alles wat los en vast zat over specifieke middeleeuwse onderwerpen en zocht ik naar een geschikte historische locatie waar het verhaal zich kon afspelen. Maar niet alleen uit boeken kan je kennis halen. Ik bezocht ook veel (openlucht-)musea, archeologische exposities en ik deed een cursus middeleeuws koken. Toen ik eenmaal vaste voet onder de grond had gevonden in Flardinga, kon ik terugvallen op de schat aan kennis van Tim de Ridder en Kees Nieuwenhuijsen. Zij hebben me veel verteld en ik kon ook veel feiten bij hen checken. Dat memoreer ik ook in het nawoord in het boek.

Hoe kom je aan de namen van de hoofdpersonen in DUBIO?
Op internet zijn verschillende lijsten met Germaanse / Middeleeuwse namen. Ik vind de betekenis van een naam heel belangrijk. Toen ik eenmaal wist hoe de personages in elkaar zaten, heb ik daar geschikte namen bij gezocht. Pas later ontdekte ik dat Kees Nieuwenhuijsen ook zo’n namenlijst bijhoudt. Ik heb de door mij gekozen namen aan hem voorgelegd en later nog één of twee namen uit zijn lijst gevist.

Het is mij als lezer gelukt me ‘te verliezen in het verhaal’ met de manier waarop de roman is geschreven. Is er wat dat betreft een strijd of spanning geweest tussen de feiten en de fictie die aan het papier zijn toevertrouwt?
Absoluut. Zeker vanwege mijn wetenschappelijke achtergrond heb ik echt geworsteld met feit en fictie. Dubio is een roman en daarin hoort het romantische verhaal centraal te staan. De lezer moet meegesleept worden in de ervaring, de emotie, de ontwikkeling van de personages. Tegelijkertijd voelde ik me verplicht om kloppende feiten in het boek te verwerken en vooral géén blunders te begaan. Het zou bijvoorbeeld heel raar zijn geweest als ik mijn personages aardappels had laten eten. Die nam immers honderden jaren later Columbus mee uit Amerika…

Maar er is altijd meer dat je niet weet dan dat je wel weet. Ik werd daar af en toe heel nerveus van en tot het laatste moment ben ik feiten blijven checken. Ik zal niet beweren dat alles honderd procent klopt in het boek. Ik heb hier en daar keuzes gemaakt in het belang van het verhaal, maar ik heb ook echt een wereld proberen te scheppen zoals die geweest zou kunnen zijn. In mijn verantwoording heb ik toegelicht waar ik (bewust) keuzes heb gemaakt voor de fictie. Overigens zijn de feiten (of de bronnen) soms waarachtiger dan de verzinsels. Wist je bijvoorbeeld dat kroniekschrijver Alpertus van Metz beweert dat de slag mede is beslist door een stem die uit de hemel klonk? Of dat aan Vlaardingse zijde maar één dode te betreuren zou zijn geweest?

Is er veel hulp / feedback geweest op de roman zoals je die hebt opgeschreven?
Ik heb meerdere pagina’s nodig gehad om iedereen die een bijdrage heeft geleverd te bedanken. Zonder hen zou Dubio heel anders zijn geweest. Ik zat aan het stuur, maar wel met een bus vol lieve en deskundige mensen achter me.

Zo is stadsarcheoloog Tim de Ridder in deze ook behulpzaam geweest?
Zeker. Hij wees me er bijvoorbeeld op dat er ‘gaten’ in de archeologie zitten, waardoor ik het verhaal naar hartenlust om deze lacunes heen heb kunnen plooien.

Op welke wijze werkte je aan het boek, elke dag vier uur of wisselend over de week heen?
Per fase verschilde dat. In eerste instantie had ik mijn plot, mijn geraamte, mijn tijdlijn met gebeurtenissen. Daar werkte ik aan als ik daar zin in had. Zo ontstonden er stukje bij beetje allerlei tekstjes waarmee ik het romantische verhaal uiteenzette. Tussendoor deed ik voor mijn plezier onderzoek. In juni 2016 besloot ik een week op retraite te gaan naar Ierland. Onder begeleiding van een schrijver en een psycholoog werkte ik daar een aantal karakters uit. Ondertussen besloot ik in Vlaardingen aan te meren en dat leverde opnieuw veel onderzoeksmateriaal op. Dat ging allemaal intuïtief, wanneer ik tijd had, naar behoefte zelfs. Soms heb je eventjes iets meer met het ene personage en dan verdiep je je daar wat meer in. Soms heb je juist zin om aandacht te besteden aan de beschrijving van de omgeving of bepaalde omgangsvormen.

Vanaf die retraite werd het overigens wel steeds drukker. Ik ben nog twee keer in afzondering  gegaan in de Ardennen en kreeg daar individuele schrijfbegeleiding. Ik heb toen echt kilometers gemaakt. Het was heerlijk om mezelf even terug te trekken van de buitenwereld en helemaal op te gaan in mijn boek. Vanaf dat moment nam Dubio zoetjes aan steeds meer van mijn agenda in beslag. Op het laatst was ik er wel full time mee bezig, hoor. De redactie was ook heel intensief.

Al sinds je jeugd heb je belangstelling voor de middeleeuwen. Heeft je dat geholpen bij het schrijven van de roman?
Nou en of! Als klein meisje was ik fan van Thea Beckman en Tonke Dragt. Ik vind het dus heel leuk als mensen in Dubio iets van hen terug zien. Dubio is weliswaar bedoeld voor (jong) volwassen lezers, maar de manier waarop beide schrijfsters het verleden tot leven wekten, is echt heel inspirerend geweest. Daarnaast heeft Diana Gabaldon me enorm geïnspireerd met haar serie Reiziger-boeken.

Je hebt er bewust voor gekozen om vanwege de leesbaarheid hedendaagse termen te gebruiken?
Hier en daar heb ik daar wel voor gekozen, maar soms ook niet. Zo noem ik een kist een ‘schrijn’. Het is bij historische fictie altijd zoeken naar de juiste balans. Oude termen kunnen de juiste sfeer scheppen, maar ze kunnen het de lezer soms ook lastig maken. Daarom heb ik hier en daar ook voor hedendaagse termen gekozen. Ik hoop dat ik het juiste evenwicht en de juiste toon daarin heb gevonden.

De omvang van het boek (oorspronkelijk ongeveer 250 blz.) is toegenomen tot ruim 400 pagina’s. Welk materiaal zorgde voor de uitbreiding?
Haha, ja ik ben echt een beetje uit de bocht gevlogen. Het is niet zozeer het materiaal, maar het verhaal zelf dat met me op de loop ging. Ik heb met sommige personages zo’n band ontwikkeld, dat ze simpelweg meer ruimte moesten krijgen om hun verhaal te doen, om hun ware gezicht te laten zien. Ik ben heel erg blij dat uitgeverij Q me daar de gelegenheid voor heeft geboden. We hadden de prijs van het boek op 284 pagina’s vastgesteld. Als daar ruim 125 pagina’s bij komen, is dat voor een uitgever wel een extra kostenpost. Gelukkig is de prijs hetzelfde gebleven.

Het zou fijn zijn als het boek met de Vlaardingse feestelijkheden in de zomer van 2018 in de boekwinkel zou liggen. Gaf deze deadline extra druk?
Dat kun je wel zeggen. Mijn deadline lag op 6 april. Dan zou Museum Vlaardingen een tentoonstelling over de Noordzeecultuur openen en mijn boek speelt zich echt langs die Noordzee af. Niet alleen West-Frisia, maar ook Normandië, Engeland, Scandinavië en (uiteraard) Tiel en Nijmegen komen in het boek aan de orde. Daar koerste ik dus op aan. Het museum heeft uiteindelijk andere keuzes gemaakt, maar mijn trein stoomde door. Als ik meer tijd had gehad, had ik denk ik nog wel wat meer uitgezocht, maar ik ben toch blij dat ik zo op die deadline ben blijven hameren. Nu ligt Dubio in de winkel en hebben mensen nog ruim voor de Slag bij Vlaardingen kennis kunnen maken met het boek. Voor de festiviteiten in juni heeft het hopelijk ook nog een beetje extra effect. Het boek is immers in heel Nederland en Vlaanderen te koop, dus iedereen kan ruimschoots voor de re-enactment (het naspelen van de Slag op 9 juni, red.) op het idee komen om zelf eens een kijkje te nemen in het Flardinga van 2018.

Een aantal vragen blijven onbeantwoord na het lezen van het boek. Daar is bewust voor gekozen?
Ja, dat klopt. Ik vind dat ieder mens recht heeft op zijn eigen realiteit. En die realiteiten kunnen wat mij betreft prima naast elkaar bestaan. Als je Dubio leest, dan is jouw eigen mensbeeld leidend voor de uitkomst. In eerste instantie wilde ik ruimte geven voor twee verklaringen van ‘wat waar is’, maar inmiddels heb ik van lezers al veel meer uitkomsten gehoord. En het leuke is: ze bijten elkaar niet! Het levert zowel tussen lezers als tussen mij en de lezers steeds interessante gesprekken op. Verloopt tijd voor iedereen hetzelfde bijvoorbeeld? Waar het in Dubio om draait, is oorsprong, identiteit, tweestrijd, zelfstandigheid, ruimte voor het individu en tegelijkertijd de behoefte van ieder mens om ergens bij te horen: om thuis te raken.

Is de realisatie van deze roman zo goed bevallen dat er wellicht meer romans geschreven gaan worden?
Ik ben zelfs al bezig! Mijn volgende roman wil ik 25 jaar eerder dan Dubio laten afspelen en daarin Wilrik, de boomstamkistman, de hoofdrol geven. Doordat het echt te druk werd, heb ik dat schrijfproces tijdelijk stil gelegd, maar ik wil in september de draad weer oppakken. Op dit moment zitten er in mijn achterhoofd één concrete (historische) roman en één non-fictie boek. Wanneer die eieren zijn uitgebroed, kan ik nu nog niet zeggen, hoor.

Laat een reactie achter

Naam:
E-mailadres:
Reactie:
Reactie toevoegen

Meest gelezen: